De Jister

Daar waar de koeien vreedzaam worden samengedreven om gemolken te worden.



Julius Caesar, Torlonia Museum Rome

The history of Caesar: the story of Christ

Julius Caesar, son of Venus and founder of the Roman Empire, was elevated to the status of Imperial God, Divus Iulius, after his violent death. The cult that surrounded him dissolved as Christianity surfaced. A cult surrounding Jesus Christ, son of God and originator of Christianity, appeared during the second century. Early historians, however, never mentioned Jesus and even now there is no actual proof of his existence. On the one hand, an actual historical figure missing his cult, on the other, a cult missing its actual historical figure: intriguing mirror images. Is the story of Jesus a rewritten history of Julius Caesar? 

A survey

  • ‘ We want to quickly verify the hypothesis of a diegetic transposition using the terminology introduced by Gérard Genette in “Palimpsestes. La littérature au second degré”.1 The fundamental law of the diegetic transposition is the proximization principle, that is to say, the story which is retold moves closer to the new public, to its audience.’ A discovery by Francesco Carotta.

– Francesco Carotta, linguist

  • ‘Carotta is known for his theory that the historical Jesus was Julius Caesar. (…) Carotta came to the conclusion that Jesus is Divus Iulius, the deified Julius Caesar, as he has been transmitted through history, after a detailed comparison of the accounts on Julius Caesar and the Roman civil war in Suetonius, Appian, Cassius Dio and Plutarchus with the Greek Gospel of Mark. Using the tools of linguistics, philology and textual criticism as well as numismatical, iconographic, and archaeological evidence, Carotta argues that the Gospel of Mark is a corrupted retelling of the Roman civil war from Caesar’s crossing of the Rubicon to his assassination and funeral (apotheosis); Jesus from the Jordan to his crucifixion and resurrection. This mutation and delocalization came about by a long process of copying, mistranslating, misinterpreting, adaptation and redaction in a different cultural context. The metamorphosis was sanctioned under Vespasian and his historian Flavius Josephus who is also known as the apostle Paul. Jesus is the Divus Iulius of the Flavians.’

– Source: Wikipedia/

Earlier Ethelbert Stauffer saw a relationship between the Christian tradition and the death of Caesar:

  • ‘The Roman people glorified the dead Caesar in a unique  passion-liturgy, which echoes the ancient eastern laments for the death of the great gods of blessing, and many of those motifs show an astonishing connexion with the Good Friday liturgy of the Roman mass.’Those whom I saved have slain me’, they sang in the name of the murdered man. And Anthony declared before the temple of Venus, where the son of the godess lay in state: ‘Truly the man cannot be of this world whose work was to save where anyone needed to be saved.’

– Ethelbert Stauffer, theologist ( 1902-1979)

Here we find an artist impression of the funeral of Julius Caesar, based on Suetonius (Jul.84.1) and Appianus (BC 2.146-147). We see a wax copy of Caesar his dead body covered with wounds and fixed on a tropaeum:


Visual reconstruction of the funeral of Caesar, based on Roman sources.

P. Corten du Clouseau Utrecht 2002

Does the well known Orpheos Bakkikos amulet reflect Caesar as waxfigure on a tropaeum or Jesus on the cross?  


The tiny Orpheos Bakkikos stone, engraved with the representation of a crucifixion, has been lost since World War II. At the beginning of the last century the stone was still regarded as an original, but during the 1920s doubts arose concerning its authenticity due to its classification as early Christian. The dispute continues to this day. In this study we examine previous arguments for and against the artefact’s authenticity and conclude that the aporia can be solved not by regarding the stone unilaterally as either Orphic or Christian, but by placing it back into its original historical context. The supporting argumentation leads from the Roman imperial cult via the Athenian Iobakchoi of the second century A.D. as well as the Roman poets and Cultores Liberi of the Augustan era back to the funeral of Julius Caesar, where his wax effigy, which closely resembled the ‘crucified figure’ in the Orpheos Bakkikos engraving, was affixed to a cruciform tropaeum and shown to the people. On these grounds we establish hypotheses that explain both the application of the Orpheos Bakkikos stone as a crucifixum signum on the apex of the flamen Divi Iulii, which has been preserved on the Papal and Patriarchal headdresses, as well as the origin of the articulated crucifixes, which were handed down from Antiquity and are used during the Holy Week to this day. Orpheos Bakkikos – The missing Cross 


Julius Caesar Altes Museum Berlin


The Gospel of Caesar

  • ‘…There was the cult of the sole highest God Jupiter, and then of Julius. Therefore it’s possible, and this is your task as researchers, because this is very important as a working hypothesis. It closes a gap that has never been heuristically investigated from this angle.’  

– Francisco Rodríguez Pascual, anthropologist  (1927 – 2007)   


Apotheosis of Christ

  •  ‘Early Christian and pagan beliefs are combined in this third century mosaic of Christ as a sun-god. The triumphant Christ/god, with rays shooting from his head, is pulled aloft by two rearing horses in his chariot. The Dionysian vines in the background become the vines of Christ.’

– Source: Wikipedia



Apotheosis of Caesar

  • ‘It is striking that the Christ mosaic, which reiterates Caesar’s apotheosis, is found at the heart of St. Peter’s Basilica—underground beneath the central baldachin. It is even more striking that this image of Christ is in fact inside the mausoleum M, the tomb of the Julian dynasty—Julius Caesar’s family.’

– Source: DIVVS IVLIVS wordpress                                     

  • ‘New connections which have never been seen that way.’  

–  Erika Simon, archeologist (1927 – 2019)

  • ‘It came as a shock to me. As a Greek Orthodox I was not prepared to accept not only that Jesus was not a historical figure but also that he was of Roman origin. A paradigm shift in the history of religion. As a person of science, as a linguist I had to have some established thoughts on religion, too as well as on every other science of the Humanities. I had to discard some of those ideas after reading this book. If you can prove that Caesar was crucified in a certain way, his effigy was crucified, as it is described in the book and there was a crucifixion of Caesar as there was one of Christ, then you have good proof. You have plausibility. On top of that you have hundreds of resembling words and meanings. Structural similarities can deliver proof and explain details but if many more words fit into this similarity scheme it strengthens the evidence and the truth of the theory.’ 

 – Fotis Kavoukopoulos, linguist

  • ‘…the defilement of the body plays a role in both the Passion of Christ and the Roman sources, in Caesar’s case also followed by an apotheosis.’

– Luciano Canfora, classical filogist



  •         ‘… a new opening to the research on the accounts of Jesus’ life, an  extremely important one…’                                                          

– Andreas Kinneging, philosopher

  • ‘Carotta found that even people and places have the same function in both stories.’

– Subba Ra j u & Bh. V. N. Lakshmi, linguists

  • The similarities between de two characters are seen much more clearly in the stories of the passion, which also follow the same sequence: conspiracy, murder, posthumous trial, cremation of Caesar and crucifixion of Jesus. But the point that most catches Carotta’s attention is  the crucifixion of Jesus himself, which actually looks like the funeral of Caesar. 

– Juan Alberto Humanes, classicist


Reconstruction of the ‘crucifixion’ of Julius Caesar

Documentary The Gospel of Caesar

  • ‘Even the sacred story of Caesar is only known to us through the works of later authors. Carotta reads the texts as “Vitae Parallelae”, as parallel biographies.’

-Helmut Höge, sociologist

  • ‘…in his curious parallel between Caesar’s life and the narrative of the New Testament, Carotta (..) sees Decimus Brutus as the Judas figure.’

– Miryana Dimitrov, independent researcher classical reception

  • ‘In addition to global, specific and structural agreements, there are also systematic agreements. Example: Just as Caesar comes to Corfinium, besieges the city and then drives the leader away, so Jesus comes to Cafarnaum and finds a possessed person, whose unclean spirit he then drives away.  At the next siege of Caesar there is another possessed with Jesus.’

– Tommie Hendriks, psychologist and autonomous researcher


  • ‘When Francesco Carotta asks if Julius Caesar and Jesus Christ are the same person, a question which is rhetorical to him, he participates in the development of normative future models which the elite of church and state considers undesirable, but for the average citizen who wants to explore his own future himself, this is experienced as inspirational.

Wim J. de Ridder, future studies


Caesar Tusculum

  • ‘…sweeping and often superficial parallels, however detailed and justified at book length.’

– Maria Wyke, classicist

  • ‘Carotta points out that clementia, (mercy), loving and forgiving your enemy, was something Julius Caesar was famous for doing. ‘ 

– James S. Valliant, independent researcher

  • ‘Carotta built his case, first and foremost, on a series of linguistic and narrative similarities between the lives of Christ and Caesar. Whatever was in the life of Christ, he insisted, could be found earlier in the life of Caesar, as if someone had merely tweaked Caesar’s biography, changing names and details slightly, to transform it into the story of Christ. ‘ 

– Alex Boese, historian

  • ‘…highly notable…’

– Peter Stothard, classical reviewer  



  • ‘Carotta has developed an extremely interesting and major theory, which will further require profound examination and verification or falsification.’ 

– Gerard Janssen, classicist
  • ‘Francesco Carotta has developed a theory in which he draws parallels between the historical Jesus and the life of Julius Caesar. It is true that this theory is ignored in some academic circles, but we believe that for analizing Fulvia’s historical character, it must be taken into account.’

– Mercedes Lopez Perez, classicist
  • ‘All influential reconstructions before this have assumed that Caesar’s funeral took place on 20 March, but compelling arguments have been made for the earlier date of 17 March.’

– David Wardle, classicist

  • ‘It is undisputed that March 17, 44 BC, results from the ancient accounts of Nicholas of Damascus, Suetonius, Plutarch, Apianus, and Cassius Dio as the historical date of the funeral ceremony of Julius Caesar.’

 – Maria Sousa Galito, political scientist


Until today the common modern view of the historical Christ as a Jewish itinerant preacher, which was originally derived from the failed application of the historical method to the primary Christian sources, has remained an unfalsifiable and unverifiable hypothesis, because there are no independent historical sources beyond scientific doubt on the existence of this hypothesized person, who is commonly referred to as “Jesus of Nazareth”. Despite the striking ahistoricity of Jesus a majority of scholars have pointed out the biographical immediacy and historical urgency of the evangelists’ writings as well as the rapid and ubiquitous spread of early Christianity within the Roman empire, all of which is inconceivable without real events, actuals persons and a historical auteur at the origin of the Gospel narrative and the Christian religion. However, critically distilled biographical data on the commonly proposed historical Christ rarely fill more than a few pages in scientific publications.


  • ‘…Thus, a piece of Caesar’s history is preserved at the heart of the Roman Catholic church, Saint Peter in Rome: it’s the Pietà by Michelangelo. To believers it’s the mother Mary with her son, but to the linguist it displays the true story of the dead Caesar on the lap of his younger wife.’

– Documentary the Gospel of Caesar       

  • (..) you can imagine, what our research has disclosed — that the Gospel story is a diegetic transposition of the history of the Roman civil war, resulting in the fact that the historical Jesus Christ was Julius Caesar — disturbs a lot of people. For different but concomitant reasons: the faithful because they love their puerile oleographic pictures, the atheist because Caesar simply existed, the mythologists because Caesar was not a myth, the judaists because Caesar was not a Jew, the conservatives because Caesar was a revolutionist, the democrats because Caesar was a dictator, etc. etc.’

– Francesco Carotta, linguist

  • ‘Alternative theories about the genesis of the New Testament („War Jesus Cäsar?“ von Francesco Carotta) are certainly  not adressed (…) in either Lane Fox or Schmid / Schröter.’

Stefan Diebitz, philosopher 

  • ‘The myth with which to narrate, at least to the most cultured, the agreement of sharing the ecumene seemed to Erika Simon, as Francesco Carotta reminds us, that of the heirs of Heracles (Carotta 2013): an extremely suitable myth to enhance Antonio.’

– Alessandra Magni, classical archeologist

  • ‘We are used to the Joycean device of identifying some scavenging Seagulls over the Liffey as a reference, also, to Homer’s Harpies. In much the same way Francesco Carotta indescribable expose has unearthed a vast array of parallel references, especially between those few momentous years in Rome’s civil war from the time when Caesar crossed the Rubicon (49 BC) to his assassination (44 BC), a period that is meant to mirror the Jesus narrative from the Jordan to his crucifixion. The Gospel is a rewritten history of the Roman Civil War.’           

– Seamus Breathnach, independent researcher


The theory of the Caesarian origin of Christianity breaks with the speculative and still ahistorical, yet persistent view of Jesus Christ by producing a relocated historical framework of high falsifiability and testability, based on an extensive and exposed empirical investigation of the available sources, with supporting evidence from other fields of study. As a unified theory it naturally ties in with much of the pre-existing research on the Graeco-Roman context of early Christianity, but it goes further and concludes with a fundamental and elementary new solution: a direct and immediate relation between two religious phenomena.

  • ‘Does the passion story have its origins in a misunderstood version of a Vita Caesaris on the last days of this dictator and high priest of Rome, who was also known for his clemency and who was celebrated as a benefactor of the people? That sounds like an absolute nonsense. However, Carotta substantiates this theory with numerous proofs.’

– Thomas von der Dunk, historian

  • ‘Carotta suggests that the strangely rounded “anchor” at the bottom of the cross on which Orpheus is hung refers to this spinning mechanism that allowed the cross to spin around, which meant that all people could look at Julius Caesar’s wounds after the 23 attacks.’

– Roger Viklund, independent researcher



Due to the large extent of early Christian writings the theory relies primarily on an analysis of the oldest known Christian source. Therefore it not only leaves room for a large amount of future studies, corrections and changes, but also predicts further correlations and observations. An example is the corroborating evidence for the admissibility of Carotta’s conclusion of the Gospel as a diegetic transposition, found in the back-transpositions of the Gospel from Christ to Caesar by Roman authors, which prove the existence of this scriptural mechanism in Christian antiquity.


  • ‘This report is of the same order of importance as the scientific discoveries of Darwin and Galileo… Carotta’s discovery will turn the entire history of civilization upside down.’

– Paul Cliteur, philosopher

At the core of Francesco Carotta’s research lies a detailed philological synoptical comparison of the oldest Gospel of Mark with the ancient sources on Julius Caesar’s final years during the Great Roman Civil War, especially those by Appian, Plutarch and Suetonius, who all relied to some extent on Asinius Pollio’s Historiae, which constitutes the Latin Ur-Gospel, the primary textual basis of the synoptic gospels. This extended Roman-Christian synopsis is augmented by comparisons based on archaeological sources, ritualistic and liturgical traditionsas well as on iconography. Carotta concluded that the multiple parallels and similarities between the lives and cults of Caesar and Christ and between the respective primary sources are best explained by formulating the theory that Jesus Christ is Divus Iulius, the deified Julius Caesar, as he has been transmitted through history.


  • ‘…a long darkness of several hours, at least from ‘the sixth hour’, and also as a sign of death. Here is a clear parallel between Caesar and Christ.’

– Arne Eickenberg, historian

In this theory a cultic and scriptural transformation from ancient Rome to Jerusalem took place, and the Gospel narrative, its geography, dramatic structure and characters were neither enhanced with an antithetically mimetic Caesarian approximation nor fabricated as a purely mythological amalgam, but had formed as a directly dependent, albeit corrupted retelling of the Great Roman Civil War—from Caesar’s crossing of the Rubicon to his assassination, funeral and resurrection, paralleled by Jesus’ ministry from the Jordan to his capture, crucifixionand resurrection.

  • ‘Even if one cannot or will not follow the author’s conclusions, one learns much about Roman religiousness, which became the basis of the development of the Christian faith in the European cultural environment.’

– Rev. Stephan Ch. Kessler S J, theologist

  • ‘With him, the theme of the imperial cult is taken to the extreme when he argues in his book “War Jesus Caesar?” (1999), Jesus of Nazareth was a fictitious person and all the statements that refer to him in the Gospels , are basically taken from the biography of Caesar.’

– Rainer Gugl, theologist


Following Gérard Genette’s terminology the textual mutation and delocalization came about by diegetic transposition, an error-prone process of copying mistakes, false translations, misreadings, misinterpretations, adaptations and redactions in different cultural contexts for distinct political purposes, which produced the vast amount of divergent early Christian literature, among them the canonical gospels.

Within Carotta’s theory the gospels are hypertexts after a diegetic transposition of Latin and Greek Roman sources (hypotexts) on Caesar’s life from the beginning of the Civil War, the crossing of the Rubicon, until his assassination, funeral and deification, conforming to Jesus’ mission from the Jordan to his arrest, crucifixion and resurrection. Textually transformed from Rome to Jerusalem in Caesar’s eastern veteran colonies, the Gospel narrative with its altered geography, dramatic structure, its characters and newly adopted cultural environment, would therefore have been written neither as a mimetic approximation of Caesarian attributes nor as a mythological amalgam, but as a directly dependent, albeit mutated rewriting (réécriture) of actual history. 

  • ‘To my astonishment, the Passion and the whole Gospel had a truly Roman context, and they do lead back to Julius Caesar.’

Pedro García González, priest


The final Christian metamorphosis of the new religion, which was to reinterpret the Julian imperial founding cult according to the new Flavian theopolitical ideology with special regard to ancient Roman Palestine, was induced under emperor Vespasian and his historian Flavius Josephus, whose vita provided the groundwork for the hagiography of the Apostle Paul in Acts II. The deity Jesus Christ is therefore the Divus Iulius of the Flavians, and Jesus existed historically as Gaius Iulius Caesar. The cult surrounding Jesus is actually the cult of Divus Iulius. 

  • ‘The Christian mystery has been unlocked, the code of the New Testament has been cracked.’

– die tageszeitung, Berlin 



According to canonical and apocryphal Christian sources, an immense cataclysmic event occurred during the Crucifixion of Jesus, including the long darkness from the sixth hour. While theological and spiritual interpretations are easy to devise, and abound in modern literature, today’s scholars have seemingly given up on trying to explain the cataclysm’s true origin and nature, and meanwhile place it in the realm of Christian fantasy. In Die Sechste Stunde Arne Eickenberg applies the novel textual critical method of the Gospel as a Julio-Caesarian hypertext. Thereby he is able to substantiate that all incidents and properties found during this catastrophic event in the Christian texts were diegetically transposed from the Roman sources about the death of Julius Caesar. In other words: since Caesar’s cataclysm was an intrinsic part of the Gospel’s textual basis, of the urtext, then the whole story of the Gospel must have been based on the Caesarian accounts as well, because this catastrophic event is only mentioned by ancient historians, scientists and poets in the context of Caesar’s death, and in genuine historiographical sources on Caesar’s life.


  • ‘The parallels are striking! Eickenberg succeeds in consolidating a multitude of indices from literature, linguistics, numismatics, mythology, archeology, geosciences and astronomy into a coherent overall picture.’

– Heinz Hövel, physicist


  • ‘Francesco Carotta analyzes which is the best point of view to see the Tusculum head, supporting the result with a detailed scientific analysis.(…) I think that besides this recent work, also the previous work by Francesco Carotta needs to be acknowledged.’

Amelia Carolina Sparavigna, physicist


Pedro García González, Francesco Carotta and Jan van Friesland in Rome for the Gospel of Caesar


One day the Spanish priest Pedro García González, who also had been investigating the origins of Christianity, contacted Francesco Carotta to seek help for his own ideas that the traces of early Christianity should rather be searched for outside of Jerusalem. For many years this empathetic clergyman had staged the Passion of Christ during the Holy Week with the youth of his parish. After intense debates with Carotta over his research, the two asked themselves how they would be able to verify the theory that the Passion account—from the Last Supper and betrayal to the entombment—is a transposed rendition of the pivotal days before and after Caesar’s murder. They now focus on the obscure funeral of Julius Caesar, which succeeded the Ides of March 44 BC in the city of Rome. They decide to faithfully reconstruct and reenact the primary scenes of the three-day events, based on the historical sources, which could prove to be the origin of the later story of the crucifixion of Christ. Carotta and García González discover a holy Roman story that seems to have mutated into the Gospel over many generations, adapted to new cultural and religious surroundings, relocated from Rome to Palestine together with the civil war veterans, who worshipped the deified Caesar in their new settlements, among other places in the Eastern parts of the Roman empire. In their quest to unravel the true origins of Christianity, the linguist and the priest travel all across Europe, searching for traces of the deified Caesar in Christian rituals and traditions, written sources, church art and archaeological finds from Cyprus to Spain, from London to Rome. They unearth elements that will be helpful for researching and reconstructing the funeral of the Roman politician and commander, who was also Savior, Redeemer and Son of God. One of their journeys leads them to Bercianos de Aliste, a remote village in Spain, where they examine an ancient Easter ritual that bears many striking resemblances to the occurrences in Rome after Caesar’s assassination.

* * *



1. Caesarbron werd Jezusverhaal

‘ … en laten we beginnen elkaar lief te hebben, zonder argwaan, alsof wij nieuwe burgers zijn. ‘ (Cass.Dio HR 43.17.4-5)

         Julius Caesar, Torlonia Museum, Rome

Dit blog is gewijd aan de ontdekking van Francesco Carotta. Conclusie van zijn onderzoek: het verhaal van Jezus Christus is een hervertelling van delen uit het leven van Julius Caesar. De theorie biedt een nieuwe visie op de oorsprong van het Christendom en geeft een logische samenhang van ontwikkelingen die tot nu toe niet goed konden worden geduid. Dit nieuwe paradigma werd aanvankelijk hier te lande zowel geprezen als wel met zeer gemengde gevoelens ontvangen. Inmiddels mag deze nieuwe zienswijze bogen op publicaties in vooraanstaande wetenschappelijke tijdschriften, is er internationaal een groeiende aandacht voor dit verklaringsmodel en verbinden wetenschappers hun naam aan Carotta’s onderzoekingen.


                                          Julius Caesar, Altes Museum, Berlijn

Kort gezegd komt de theorie op het volgende neer. Wie het Marcusevangelie bestudeert, leest een in oorsprong Romeinse, Latijnse tekst. Niet toevallig heet dit evangelie naar Marcus, naar Marcus Antonius. Het verhaal over de kruisiging van Christus is in oorsprong een relaas over de bijzetting van Caesar, een gebeurtenis waarbij Marcus Antonius een grote rol heeft gespeeld. Van het doorstoken lichaam van Caesar werd een kopie uit was gemaakt, wat aan een tropaeum werd gehangen.

En zonder het te beseffen herdenken we met kerst de geboorte van Caesar’s adoptie-zoon en met Pasen zijn eigen dood, inclusief kus, verraad en verrijzenis. Als wij nu een kerk binnen lopen en de gekruisigde zien, zien we in wezen de voorstelling van Caesar aan het kruis, met de fatale wond in zijn zijde. Caesar werd als Zoon van God vereerd. Zijn cultus is meegenomen door zijn veteranen en werd voortgezet in de veteranenkolonies, met name in voormalig Palestina. Het latere Christendom is de natuurlijke rechtsopvolger van deze cultus. DIVUS IULIUS > SIDUS IULIUM > CHI RHO:




Francesco Carotta op het  Forum Romanum

© Dani Martin

Zie hier zijn laatste bevindingen in 2018.

Francesco Carotta aarzelde aanvankelijk zelf ook over zijn onderzoek:

‘I could not believe that Julius Caesar might have something to do with Jesus Christ, as the one is presented in schools as a warlord and the other one as a barefoot and unarmed prophet. We are not taught about the Clementia Caesaris, and we fade out that Jesus Christ has said: ‘I came not to bring peace, but a sword’. (fragment e-mail van Francesco Carotta, 2015)


2. Verklaringskracht

Eerlijk gezegd moet de ontvanger van de theorie van Carotta wel door een aantal hoepels met vuur, want dit is een totaal andere wijze van benaderen dan de gangbare visies. Toch is de wetenschap niet zelden vooruit geholpen, vaak onder protest van heersende wetenschappelijke opinies, door anders naar de zaken te durven kijken. 


Eerst moet je vatbaar zijn voor het feit dat Caesar wel geleefd heeft en Jezus niet. Dat is nog niet zo gemakkelijk. Veel boeken, ook van wetenschappers, tonen juist aan dat er een Jezus moet zijn geweest. Met name het feit dat écht bewijs voor een bestaan van Jezus ontbreekt, is een moeilijke hoepel om te nemen teneinde Carotta’s theorie te kunnen doorgronden: wie aan een bestaande Jezus in Galilea vasthoudt en daar redenen voor heeft, zal nooit de kracht van de theorie kunnen aanvaarden. 


Ben je eenmaal wel door deze hoepel gesprongen, dan komt de tweede brandende hindernis. Je zult moeten aanvaarden dat Caesar nog zo slecht niet was als wij willen denken. Gemeten naar nu niet, maar ook gemeten naar de mores van zijn tijd. Hele lastige sprong.


Dan komt de derde en zeer moeilijk te nemen hoepel: het beeld wat wij van Jezus hebben, grosso modo, is een mutatie van de oorspronkelijke Caesar. Spring daar maar eens doorheen. Alsof je azijn moet opdrinken, onder het mom van wijn. Maar goed, je bent hoepel twee gepasseerd.

Als je deze drie hoepels met succes bent doorgekomen, kun je je met recht iemand noemen die de theorie snapt en met de verklaringskracht kan gaan werken. Je zult nog wel eens twijfelmomenten hebben en je afvragen of het allemaal wel waar is, maar dat is bij alles zo.

                       Julius Caesar met graskrans, reconstructie, F. Carotta

In Spanje is in 2007 een reconstructie gemaakt van de bijzettingsplechtigheid van Caesar op basis van de klassieke bronnen.


                                                       ‘Caesar’ als ‘wasfiguur’

                                                   ‘Caesar’ aan het tropaeum



                                                         ‘Caesar’ opgebaard

                                             Julius Caesar, Vaticaans Museum

3. Carotta’s ontdekking

Tot nu toe is niet bewezen dat er een Jezus heeft bestaan. Er ontbreekt met name archeologisch bewijs. Ondanks dat velen geloof hechten aan een bestaan van Christus, wordt zijn historiciteit door veel wetenschappers betwist. Globaal zijn er twee groepen:

– Jezus heeft niet bestaan, hij is fictief, er zijn ‘hem’ dingen toegedicht;

– Jezus heeft wel bestaan.

Hoe je het ook wendt of keert, er zijn teksten over deze figuur en die komen niet uit de lucht vallen.

Gaan de evangeliën dus toch over een historische persoon? Dat vroeg Carotta zich zo’n dertig jaar geleden af. En hij ontdekte, als taalkundige, dat de teksten oorspronkelijk in het Latijn zijn geschreven, later vertaald in het Grieks. Zeker als een taal wordt vertaald, en zeker ook in die tijd met de primitieve middelen, lag betekenisverschuiving op de loer.

Hiermee, en niet als pragmatische keuze maar als consequentie van logica, kom je ook tegemoet aan beide posities. Een soort prettig bijproduct. Jezus heeft niet bestaan (ja: hij was oorspronkelijk iemand anders) en hij wel heeft bestaan (ja: hij is de oorspronkelijke Caesar).

Ook onderzoekers voor Carotta waren al op het idee gekomen dat er een relatie tussen Latijn en Grieks bestond en dat het Latijn ‘vroeger’ was dan het Grieks qua blijde boodschap. En zo is het verhaal over Jezus een verbastering van de biografie van Caesar, een diëgetische transpositie.

4. Van Latijn naar Grieks

Carotta heeft een synoptische vergelijking gemaakt tussen het Marcusevangelie en de Caesarbronnen, die taalkundig navolgbaar is. Tussen beide tekstgroepen zitten zoveel overeenkomsten dat van toeval geen sprake meer kan zijn. Carotta in zijn boek:

“Detailed examinations of the oldest manuscripts—especially the bilingual Latin/Greek—have shown that with Mark the Greek text in fact is dependent on the Latin. And there is still more: the deviations between the readings in the Greek manuscripts are explained best if they are seen as different versions of translation of the Latin text. Also the fact that the Church Fathers—demonstrably Clement, Irenaeus and Justin—cite the Latin Mark, which they translate ad hoc into Greek, speaks for the priority of the Latin version. Thus, the findings of modern textual research compel us to take the old tradition about Mark seriously: the road leads to Rome.” 

Eerder mocht ik een documentaire maken over Carotta’s werk en heb ook Carotta’s theorie voorgelegd aan een andere taalkundige, Dr. Fotis Kavoukopoulos. Hij is van mening dat er sprake is van een ‘change of paradigm’, die maakt dat we op een totaal andere manier naar het ontstaan van het Christendom moeten kijken. Hier de VPRO- promo. Via deze link is de documentaire HET EVANGELIE VAN CAESAR te bekijken. (uitzending gemist.)[Three versions of the documentary The Gospel of Caesar are available for download here.]

                                                   Klik op de afbeelding


Voice-over The Gospel of Caesar:

‘Hoe heeft de uitvaartplechtigheid van Julius Caesar zich kunnen omvormen tot het latere kruisigingsverhaal over Jezus Christus? Ieder jaar voeren de dorpsbewoners tijdens de paasweek, de Semana Santa, het passiespel met Christus aan het kruis op. Nu wil de Spaanse priester samen met de taalkundige Francesco Carotta scènes uit het onbekende rouwritueel van Caesar naspelen. Een reconstructie op basis van de klassieke teksten, te bouwen rekwisieten en met de spelers uit het dorp.’





Julius Caesar, Museum van Oudheden, Leiden


5. Ontkenning

In essentie is het Christendom gebaseerd op een concrete Romeinse geschiedenis, die in de tijd ietwat is verschoven, herschreven en geografisch een ander zwaartepunt heeft gekregen maar de boodschap heeft bewaard: naastenliefde, of nog sterker: vijandsliefde. Deze paradigmawissel, de theorie van Carotta, zit nu nog in de fase van ontkenning. En het is maar de vraag wanneer deze nieuwe verklaring kan worden aanvaard. Want het Christendom, los van de persoonlijke geloofsbeleving die ieder is gegund, maakt ook deel uit van het politieke bedrijf en ondersteunt het belang van staten. De cultus schraagt bestaande machten, de status quo. En dat gaat verder, internationaal, dan een laatste zin in de troonrede over een almachtige God. 

Ander probleem voor de aanvaarding van het paradigma is dat de vigerende theologische blikrichting nog veelal uitgaat van historische personen: Jezus Christus, Judas, Maria, Nicodemus, Longinus. Terwijl het in wezen over personages gaat, waarvan het verhaal is herschreven uit een vroegere bron. Diëgetisch getransponeerd.

6. Platte aarde

Wie eenmaal dit perspectief meer verklarend vindt dan, zeg, de gangbare verklaringen, heeft intellectueel de positie van iemand die vindt dat de aarde rond is tegenover de platte-aarde-voorstander. Iedereen die zich van het andere paradigma bedient, rond versus plat, verkeert niet zelden in een onmogelijke positie jegens die ander. Geen argument zal voldoende zijn om elkaar wederzijds te overtuigen. Zoals de ongelovige zelden de gelovige kan overtuigen, en vice versa, zo ook ziet de wetenschapper die de ene verklaring aanhangt, zelden zijn argumenten gedeeld door een collega die meer waarde hecht aan een ander paradigma. De wetenschapsfilosoof Thomas Kuhn stelt dan ook dat er in fasen geen rationeel debat kan plaatsvinden tussen aanhangers van verschillende paradigmata. En dan loert vaak het ad hominem-monster.

Daarbij verkeert met name ‘de theologie’ in een objectiveringsparadox: zij wil niet onder ogen zien wat zij onder ogen moet zien. Men durft het licht niet aan te doen in een donkere kamer, want dan zien we een olifant die het hele sprookje uitblaast.

Die paradox werkt naar twee kanten: enerzijds hoor je nooit (minus 1) een dominee van de kansel roepen dat er wetenschappelijk geen bewijs is voor de hoofdpersoon van het Christendom terwijl op niet wetenschappelijke gronden de theologie de traditie in stand houdt en doet alsof de Jezus waarlijk in voormalig Palestina heeft rondgelopen. Punt daarbij is ook dat er net zoveel soorten theologie zijn als theologen en om met Multatuli te spreken: ‘Niemand weet het en zij die het behoren te weten zijn het onderling niet eens.’ (sic)

Wie een relatie aantoont tussen het Griekse godendom en dat van de Romeinen, trekt volle zalen en, dames en heren, het is allemaal zo interessant. Studiereizen volop, powerpointpresentaties over Pluto & Hades, Proserpina & Persephone, Hercules & Herakles, Amor & Eros, Mercurius & Hermes en (!) witte wijn na afloop. Over de relatie tussen  Divus Julius & Jezus wordt gezwegen. 

        Julius Caesar, Andrea del Sarto, New York

(..) you can imagine, what our research has disclosed — that the Gospel story is a diegetic transposition of the history of the Roman civil war, resulting in the fact that the historical Jesus Christ was Julius Caesar — disturbs a lot of people. For different but concomitant reasons: the faithful because they love their puerile oleographic pictures, the atheist because Caesar simply existed, the mythologists because Caesar was not a myth, the judaists because Caesar was not a Jew, the conservatives because Caesar was a revolutionist, the democrats because Caesar was a dictator, etc. etc.’ (fragment e-mailuitwisseling met Francesco Carotta in oktober 2014)

                       Fotogravure profiel Tusculum Portret Gaius Julius Caesar

7. Ik ben ok, jij niet

In zijn algemeenheid geldt ook, in my humble opinion, dat ‘de wetenschap’ als het gaat om terreinen van oudheidkunde, theologie, klassieke talen en linguïstiek in wezen konijnenhokken op een rij zijn: men heeft geen oog voor elkaars argumenten en een ieder eet uit zijn eigen kribje. Zo is het werk van Carotta vakmatig goedgekeurd door vakspecialisten, wordt het afgedrukt in toonaangevende wetenschappelijke tijdschriften (o.m archeologie en theologie), werkt hij samen met andere wetenschappers, en toch hebben andere wetenschappers moeite met de wetenschappelijkheid ervan.

8. Linguïstiek

Is linguïstiek een academische discipline? Ik vraag het me af, als ik sommige oudheidkundigen en theologen op deze theorie zie reageren. Heeft men zelf wel kaas gegeten van dit vak? Voor mij, als relatieve buitenstaander, is er zo geen touw aan vast te knopen. Gelden de methoden en argumenten van de taalkunde niet voor de theoloog c.q. de oudheidkundige? Hm… 😦

9. Meer overeenkomsten

De Duitse onderzoeker Arne Eickenberg (Google scholar citations)  heeft een uitgebreide studie verricht over de overeenkomsten tussen wonderen en natuurverschijnselen in de evangelietekst en de beschrijving van natuurverschijnselen ten tijde van de bijzetting van Caesar:


‘A darkness of the sun for many hours, a tremendous earthquake, rent stones, destruction in the temple, a blood-red moon, and the resurrection of the dead… according to the gospels and other Christian sources this enormous cataclysm with supernatural characteristics occurred during the crucifixion of Christ. But no ancient historian ever mentioned this event. Is it all fiction? However, the same phenomena happened a few decades before, when Julius Caesar was murdered at Rome. Were the evangelists copycats? Using a new theory on the origin of the gospels, this analysis delivers proof that the Christian accounts are in fact true history, which was merely rewritten: from Rome to Jerusalem… from Caesar to Christ.’

Roemruchte lezing (boven) van Carotta in Utrecht. Wetenschappers wilden de lezing niet aanhoren en liepen weg. Let u op de man in het midden: drs. Tommie Hendriks, degene die de theorie van Carotta naar Nederland haalde. Men leze het boek van Tommie Hendriks:



Een van de redenen waarom ik eerder genoemde documentaire heb gemaakt is uit ongenoegen over het serieus omgaan met argumenten. Anderzijds ook doordat ik inmiddels zeer geboeid ben geraakt door de verklaringskracht van het werk van Carotta.

                    Het onderzoeksteam, Jan en Nanda met speurder Dudok

10. Onderzoeksprogramma?

Als de wetenschap de wetenschap niet meer als wetenschap erkent, ligt barbarij op de loer. (Los van een inhoudelijk, fair debat. Maar ook dat ontbreekt, althans ik heb het niet nog kunnen waarnemen. Debat kan de waarheid dienen.) De barbarij zien we elke dag om ons heen omdat een rationeel kader waarin de geschiedenis node moet worden geduid, ontbreekt. Radicalisme en extremisme laten zich op het schild hijsen in een niet rationeel gedeelde wereld. En daar is ‘de wetenschap’ anno nu debet aan. Het is tijd voor een fundamenteel mondiaal debat over de oorsprongen van het Christendom en andere religies, zoals de Islam. Ziet u het voor zich? Als ons denken en voelen over de wereld waarin wij leven geen rationele basis heeft, als onze religieus-culturele posities zijn gebaseerd op religieuze aannames zonder empirisch fundament blijft de lont in het kruitvat zitten. Maar, menselijk al te menselijk, zijn universiteiten wellicht niet eens in staat om over hun eigen schaduw heen te springen. Ze zijn niet zelden ingebed in institutionele netwerken waarin de maatschappelijke status quo belangrijker is dan het zoeken naar de waarheid. Verbazing: jongens, waar zijn de supplementen van internationale kranten die altijd de meest interessante verhandelingen aan lezers weten voor te schotelen? Het werk van Carotta is monumentaal, en de parallellen zijn uitputtend, tot in de kleinste uithoek van het Christendom. Daar helpt geen lieve moedertje aan.


                    De bewening van Maria-Magdalena, Arnold Böcklin, Basel                                                                                                                                                

11. Transposities

Caesar wordt uiteindelijk na herinterpretatie en herschrijven in een Jood geprojecteerd, Brutus wordt Judas, Maria wordt Maria en Nicomedes wordt Nicodemus. Zij ondergaan allemaal het zelfde lot als Zwarte Piet en de goede Sint, hun betekenis verandert in de tijd, met de tijd mee. Zo is de piëta schatplichtig aan de treurnis van Calpurnia na het verraad en vermoording van haar man: alles valt terug in een historische moederschoot.


  Caesargeschiedenis        >                  Jezusverhaal

12. Voer voor onderzoekers

Dit blog behelst zoveel mogelijk Caesar passim in beeld te brengen. Overal zijn mogelijk, zowel als het gaat om teksten als ook in de cultuur van verbeelding, resten van Julius Caesar en Divus Julius terug te vinden. Vanuit het verklaringsmodel lijken veel zaken op hun plaats te vallen. Dit blog wil zich geen wetenschappelijke status aanmeten. De hier gepresenteerde beschouwingen kunnen wel aanleiding zijn tot wetenschappelijke onderzoek.  

– work in progress –

Jan van Friesland april 2015


         DSC07279 Ehrung Caesars auf seiner Kremationstätte im Forum-1.JPG

Forum Romanum, plek waar Caesar is gecremeerd in 44 v Chr.

©Tommie Hendriks


%d bloggers liken dit: