Gepost door: dejister | 31 juli 2011

Longinus, soldaat en heilige

In de Sint Pieter is er de heilige Longinus. Dit zou de Romeinse centurion moeten zijn die Jezus stak met een speer in de zijde. Vraag: Ziet u een militair?

Bij zijn linkervoet heeft de beeldhouwer een helm weggefrommeld die verwijst naar de militair. Longinus is hier gewoon een heilige die leunt op zijn speer als ware het een staf van een Sint.

Op de Philipijnen daarentegen, zie hierboven, is de heilige Longinus een militair. Geen twijfel mogelijk. Hoe zat het ook al weer? G. Cassius Longinus, senator en militair, stiet Caesar met zijn dolk in het gezicht. Misschien ook in Caesar zijn oog als je ‘gezicht’ ruimer wilt opvatten. Op deze vroeg middeleeuwse voorstelling zien we hoe Caesar wordt toegetakeld. We zien ook de pugio, de wat groot uitgevallen dolk. Het komt niet meer goed met Caesar.

De moord Caesar, Jacob van Maerlant,(1286) ‘Cassius stiet hem opt gelaat’. Wie, in het verlichte spoor van Francesco Carotta, het voor plausibel houdt dat Romeinse geschiedenis is herschreven, herkent o.a in het oog van de Christus op de vroegste ivoren afbeelding van de kruisiging in het British Museum de visuele echo van de moord op Caesar. Het oog is zo toegetakeld dat het als door midden gesneden is weergegeven. Zie hier:

Fragment uit documentairemateriaal Het evangelie van Caesar- zoektocht naar de ware Christus. En bij de vroege afbeelding van Longinus op het ivoren tafereel in het British Museum houden sommigen het voor mogelijk dat de in Romeinse kledij (!) gestoken Longinus inderdaad een dolk in zijn hand houdt. Zie hiervoor Het Evangelie van Caesar.  Ogen, kunnen zien, gezicht, druppelend bloed in de ogen, blind, het zijn allemaal termen die meereizen met het latere verhaal over de heilige Longinus, wiens feestdag voor de Rooms katholieke kerk is vastgesteld op 15 maart. Op de Filippijnen wordt zijn persoon nog in ere gehouden met maskerades. Vaak zijn de ogen extra groot gemaakt:

longinus

Longinus met ook weer een verwijzing naar ‘het oog’: er is één oog dicht..

Marinduque20100401n055

En ai, ai, ai,  die 15e maart is inderdaad ook weer de datum waarop Caesar de punt van de dolk van Longinus in zijn gelaat kreeg gedreven.  De latere naam Longinus komt alleen voor in het Evangelie van Nikodemus, je vindt hem niet bij Markus en de andere canonieken. Caesar werd bloedig vermoord, dat is een feit. En volgens de latere overlevering qua Jezus, als gemuteerde Caesargeschiedenis, druppelde het bloed en water uit de zijde van de Christus langs de lans naar beneden in de ogen van de latere Longinus. Komt dicht in de buurt van de moord op Caesar. Want Cassius Longinus stak en kan wellicht de bloedspatten aan zijn pugio hebben gehad. Volgens hetzelfde mechaniek van de overlevering had Pilatus ook een hand in het geheel omdat hij Longinus opdracht had gegeven Christus te ‘piercen’. In de vroegste Ierse teksten is zelfs sprake van ‘to slay’, het vermoorden van de Christusfiguur. What’s new? En dan is er ook nog ene Octavianus die zowel bij de fysieke Cassius als de latere heilige Longinus opduikt. Als Longinus via het RK personeelsbeleid Sint wordt, gaat het een beetje helemaal mis. De ene legende projecteert hem in een bij tijd en wijle blinde centurion – militair gesproken is blindheid niet een echte asset – die waakt bij het kruis en de andere legende ziet hem als de soldaat die een speer steekt in de zijde van de gekruisigde Heer. Dan duiken er later ook nog allerlei speren op die aan hem zouden zijn toegeschreven. En zoals een levende legende betaamt, ligt hij ook her en der begraven.  Niemand zou, op het eerste gezicht, in deze heilige in de Sint Pieter de Caesar- moordenaar senator Gaius Cassius Longinus herkennen. Zo gaat dat met heiligenlevens, hun oorsprong en hun verbeelding. Geldt ook voor de vermoorde Christus aan het kruis zelf, voor Sinterklaas op zijn schimmel, of zelfs voor zwarte Piet.

2156075-saint_longinus

Advertenties

Categorieën

%d bloggers liken dit: