Jawel, hij loopt op blote voeten en wordt in de kunstgeschiedenis vaak halfnaakt afgebeeld. Het betreft hier Johannes de Doper. Volgens de heersende religieuze communis opinio zou de Doper een Joods profeet zijn geweest. Je kunt er over twisten, als je daar trek in hebt, of Michelangelo hier een jood heeft afgebeeld: ik houd het op een Romein. Het schilderij valt in twee themata uiteen: de persoon en zijn arm, een rechter arm. Die arm schijnt belangrijk te zijn bij veel afbeeldingen van Johannes de Doper, omdat hij met die arm Jezus zou hebben gedoopt. En omdat hij de messias aanwees met dit lichaamsdeel. Een soort heilige arm. De goede arm wringt zich in heel veel bochten, soms ook van links,  op zijn reis door de kunstgeschiedenis. Even een vogelvluchtje door de kunstgeschiedenis, kris kras…

Hoe het ook zij, op een of andere manier is de arm altijd dwingend aanwezig in het beeld. Francesco Carotta, die geen deel uitmaakt van de eerder genoemde communis opinio, stelt dat de teksten over Johannes de Doper oorspronkelijk terug gaan op Pompeius de Grote. We weten dat Caesar om het leven is gebracht aan de voet van het standbeeld van Pompeius:

images-1.jpg

Het bekende standbeeld van Pompeius, met de uitgestrekt arm, zou dan de oorsprong zijn van de beeldtraditie van Johannes de Doper en terug te vinden zijn op het Isenheimer altaar, waaraan ik al eerder een blog heb gewijd. We zien hier de op blote voeten aanwezige Johannes de Doper.

isenhe_1515.jpg

De evangelietekst boven de vinger van Johannes de Doper,Illum oportet crescere, me autem minui; Hij moet groter worden, ik kleiner’, verwijst naar de strijd tussen Caesar en Pompeius.