Gepost door: dejister | 20 juni 2010

Het WK gevoel van Rene van Chalon

Als Filibert van Chalon (1502-1530)  vader was geworden, had Oranje nooit van Japan gewonnen tijdens de WK. Zoveel moet wel zeker zijn. Maar omdat hij kinderloos bleef en de dood vond in een slag bij Napels, ging het vorstendom Orange per testament over naar zijn neef Rene, hierboven in oranjepak. (1519 – 1544) En via deze prinselijke Oranjefan is, na veel gesteun in koninklijke slaapkamers, uiteindelijk via het zaad der Oranjes,  Nederland aan deze kleur gekomen. En het gevoel! Vroeger gold het nog ‘God, Nederland en Oranje’, nu is de kleur alleen maatgevend waar wij als klein land van de Unoxworst voor staan. Ons elftal in oranje,  de straten in oranje, de gadgets bij de AH-kassa in Oranje,  het zal niemand verbazen dat bij een volgend WK er gewoon oranje gekleurd water uit de kraan komt. Dat gevoel. Kan het mooier: het land van het water, oranjewater.  De geschiedenis zit vol van deze historische overhevelingen. En als die geschiedenis een film zou zijn, zouden we naar meer van dat soort oorsprongen terug kunnen spoelen.

Neem nou deze man, dat is toch duidelijk de kerstman, Santa Claus. Tja, wat doet deze bebaarde figuur in deze gemankeerde kazuifel in veel Engelstalige gebieden, met een slee, rendieren, kadootjes , een bel en dit in geval ook met een glas coke? Waar komt hij vandaan?  Die figuur is meegenomen door de pioniers en is daar een nieuw leven gaan leiden. Want zijn oorsprong ligt in Sint Nicolaas, die wij weer kennen.

Een kerstman is een licht getransformeerde Sinterklaas, de figuur links. En deze Klaas, deze heilige Nicolaas,  komt weer voort uit het verhaal van de bisschop van Myra. Meegenomen door de Spanjaard die hier zo’n tachtig jaar de dienst heeft uitgemaakt in de gelijknamige oorlog. (1568-1648)

Het opvallende is dat het verhaal over de bischop van Myra, waarvan niet kan worden bewezen dat hij werkelijk heeft geleefd,  opvallende overeenkomsten vertoont met passages uit de teksten over Jezus, waarvan ook niet bewezen kan worden dat hij heeft geleefd. Delen van het Jezusverhaal zitten ook in de overlevering over deze Nicolaas. Beide weten een storm tot bedaren te brengen waar de bemanning van een schip tamelijk opgelucht over is, beiden doen aan een wonderbaarlijke vermeningvuldiging met brood, beiden hebben naastenliefde hoog in het vaandel, in beide verhaaltradities is sprake van een intocht. Verhaaltradities kunnen als uit het bos gewaaide bladeren zich vastzetten in kieren en sponningen van een latere tijd. Menig heilige, zoals Martinus van Tours, doet wonderen maar het is maar de vraag of die heilige dat allemaal zelf heeft gedaan, voor zover wonderen bestaan. We hebben het hier over tradities die voortgaan in de tijd. Het is interessant voor een historicus om bij een terugspoelende film het eerste shot te vinden waarin zichtbaar is hoe een traditie begint.

In de orthodoxe traditie wordt er tijdens nieuwjaar in het water gesprongen. In sommige streken van deze wereldkerk zijn het priesters die in vol ornaat te water gaan, in andere streken zoals in Griekenland zijn het jonge mannen die duiken naar een kruis wat een prelaat in het water werpt. Zie ook The Gospel of Caesar waar dit ritueel op Cyprus is gefilmd. Zie ook: DIVVS ILIVS

En zo’n oeroude traditie wordt meegenomen, zoals hier in New York.

En ook in Nederland vindt er een nieuwjaarsduik plaats, licht aangepast aan onze eigen traditie van het eerdere vleesgeworden houvast.

Hier moeten we het even bij laten, maar het punt moge duidelijk zijn. En voor zover Oranje mag winnen tijdens de WK, gelden de bekende woorden van oranje Rene:  “Je maintaindrai Chalon.”

Advertenties

Categorieën

%d bloggers liken dit: