Gepost door: dejister | 29 april 2010

Twee hoofden op een schaal

Peter Paul Rubens (1577-1640), De dood van Pompeius

Rubens kende maar al te zeer de bijbelse themata. Maar zou hij bij het schilderen van de dood van Pompeius (boven) ooit een moment hebben gedacht dat het thema wel heel erg dezelfde narratieve elementen bevat als het verhaal van de onthoofding van Johannes de Doper? Julius Caesar, met baard, staat oog in oog met zijn doorgehakte rivaal, waarvan het hoofd ligt op een schaal. Opvallend is dat Wenzel Hollar (1607-1677), die in Antwerpen heeft gewerkt en dus het schilderij kan hebben gezien, bij de verbeelding van de onthoofding van Johannes de Doper in een latere ets (1646) eenzelfde enscenering hanteert. (zie beneden) Maar Hollar is, zoals een lezer dezes terecht opmerkt, weer schatplichtig aan Elsheimer… Francesco Carotta gaat er vanuit dat de tekst over Johannes de Doper teruggaat op de tekstbron die onthoofding van Pompeius bevat en heeft daar linguïstische argumenten voor. Maar de schilderkunst trekt een eigen spoor. Hoe die lijn van schilderkunstige schatplichtigheid ook loopt, de thema’s raken elkaar zo, dat van toeval geen sprake kan zijn. 

                 

Wenceslas Hollar, de onthoofding van Johannes de Doper

Advertenties

Categorieën

%d bloggers liken dit: