images-3

Hotel Locarno Rome

De taxi is onderweg. We verblijven met de filmploeg in het schitterende hotel Locarno in Rome, wat uit de Art deco periode stamt. Het hotel ligt boven ons filmbudget maar een werkend verblijf in de Romeinse hoofdstad verdient een welverdiende evenknie qua verkoevering. De ligging is praktisch. En waarom dan ook niet in een hotel wat zelf het decor is geweest van een (low-) budgetfilm. In mijn kleine leven heb ik inmiddels door dat ‘het leven’ in essentie bestaat uit grote momenten, die je altijd bij blijven. Alleen heb je kleine momenten nodig, die je alras weer vergeet – soms hele jaren van eten, drinken, slapen, fietsen & praten – , om bij dat ene grote moment te komen: geboorte van je kind of het winnen van de loterij. Dit hotel dan maar, groots en te duur. Morgen gaan we failliet, maar we maken het mee.

138194151

Hotel Locarno Rome

Ratelende autobanden over kinderhoofdjes: we zijn nu op weg naar de Sint Pieter om de Piëta van Michelangelo te filmen. Het is verboden met een professionele camera ‘te draaien’, dus dan met een amateurcamera.  Francesco Carotta, de hoofdpersoon van mijn documentaire, legt uit dat de beeltenis van Maria met Jezus op haar schoot, die in bijna elke katholieke kerk te vinden is, de dode Caesar voorstelt op de schoot van zijn vrouw. In de evangelietekst wordt deze gebeurtenis immers niet verhaald, dus waar komt zij dan vandaan? ‘Uit de overlevering.’ Het was de jonge Calpurnia die haar doorstoken echtgenoot Caesar – een vijftig plusser – op haar schoot gelegd kreeg. Die gebeurtenis is wel precies beschreven in de Caesarbronnen. Dit drama zou zich in de iconografische traditie hebben omgevormd tot de wenende ‘maagd’ Maria met haar dode ‘zoon’ Jezus in de armen. Elders in Rome is ook meer sprake van een man/vrouw verhouding dan een moeder/zoon als we kijken naar Maria en Christus in de Santa Maria in Trastevere.(m/v?)

download-4

Maria en Christus, fresco, Santa Maria in Trastevere

Carotta vanaf de achterbank in mijn lens: ‘Dat verklaart ook waarom in veel gevallen de Maria veel jonger is afgebeeld dan de Jezus…Calpurnia immers was veel jonger dan Caesar…’ Dat wil ik natuurlijk wel eens even zien. We treden de immense stenen 3d binnen van Sint Pieter, waarin de echo van gezang als een branding over de marmeren vloer uitvloeit tegen onze schoenpunten. Geschuifel van mensen, geknip van fototoestellen. Rechts – achter glas – bevindt zich de Piëta van Michelangelo. En inderdaad: het gezicht van de maagd Maria is wel erg jong uitgebeeld. Als zij de moeder van Jezus zou moeten zijn, en dus volgens de logica van gelovigen minimaal rond de 70 jaar zou moeten tellen, dan hebben we hier een zaak.

Marianellapietadimichelangelo

Maria, detail

Carotta: ‘En Michelangelo is niet de enige die het zo afbeeldt. In delen van Spanje wordt Maria in deze voorstelling traditiegetrouw helemaal geen moeder genoemd, maar weduwe.’ Weduwe? Maria? Over de positie van Maria bij de dode Jezus wordt door theologen ook geponeerd dat zij weduwe moet zijn geweest. Hoe dan ook: ineens staan we voor een marmeren snapshot van een hele grote gebeurtenis, die meereist in het collectieve geheugen van de geschiedenis. Hoeveel kleine momenten moest Calpurnia door om voor eeuwig dit te moeten meemaken?

Pieta-ah06

Piëta van Michelangelo

      Klik in de afbeelding voor een vergroting.