Gepost door: dejister | 28 april 2009

Rome 15 maart 2009 (8-slot)

            013-dsc020971 016-dsc021001 017-dsc021011

                           Klik in de foto’s voor een vergroting

We schuifelen langs de hoofden van Caesar in het krappe Chiostro del Bramante waar een tentoonstelling is onder de titel Giulio Cesare, l’uomo, le imprese, il mito.

012-dsc020961

Zijn kop heeft in heel veel delen van het Romeinse rijk tentoongesteld gestaan, ter eer en meerdere glorie natuurlijk. En nu hier terug in Rome. En weer is er een grote schare aanbidders, maar nu betaald. Even tussen u en mij: hoeveel extra voorstellingsvermogen heb je nog nodig om plausibel te achten dat de cultus van Divus Julius een voorloper is van de latere Jezus-verering?  Hoe is te verklaren dat de Jezus-verering zo snel in heel het rijk werd geaccepteerd?  Zou het Romeinse rijk, met de uitmuntende architectuur en het briljante recht, van de ‘snelwegen’ tot de schitterende taal (wat in The Life of Brian van Monty Python tot een hilarische lange opsomming leidt), nu net de religie geïmporteerd hebben? Dat kunnen we zelf niet maken? Kaviaar?  Klompen? Old Amsterdammer?  Spinnewiel? De religie die de kern was van de Romeinse staat en staatsraison? Het is moeilijk te verklaren hoe de Romeinen een halve revolutionair op sandalen tot theologisch epicentrum van hun staatsgodsdienst hebben gemaakt, stel dat hij had geleefd.  Want gevonden is hij al twintig eeuwen niet. Het is wel voorstelbaar dat hij episch is verdicht en dat zijn wonderen een herschrijving zijn van eerdere heldendaden van iemand anders. In ieder geval was de grondstructuur van het lijdensverhaal er al, voordat Maria bloot kon worden gesteld aan de onbevlekte ontvangenis. Immers, de R.K.- liturgie met Pasen volgt het bijzettingritueel van Caesar en niet dat van het latere evangelie. Jezus was in de liturgie eigenlijk al dood, voordat hij nog geboren moest worden. In het museum wordt een grote metalen bol getoond  waarin –zo gaat de mare– de as van Caesar zou hebben gezeten. De bol heeft in vroeger tijden bovenop de obelisk gezeten op het Sint Pieterplein, waar nu het kruis zit.

ob-pap-sts-011
(bron: www.saintpetersbasilica.org)

De Divus Julius cultus is de voorloper van de Jezuscultus. En de gebeurtenissen rondom de dood en ‘kruisiging’ van Caesar hebben zich als cultus verplaatst qua geografie en in de tijd, maar binnen het Romeinse rijk. Het hele Christendom moet zich binnen het Romeinse rijk hebben afgespeeld! En die cultus heeft een nieuwe politiek religieuze plek gekregen binnen de dimensies van de oorspronkelijk Romeinse staatsgodsdienst.

01_4cm

Romeinse rijk (boven) en Romeinse rijk ten tijde van het jaar 0 (beneden):

01b_4cm

Wie dat niet waarschijnlijk acht, is gehouden aan een verklaring waarom er in het algemeen wél sprake is van verandering van betekenis in een traditie en juist hier niet. Dat Jezus over het water wandelt als zoon van God. Dat Jezus water in wijn verandert. Dat Jezus solt met de natuurwetten. Wie dat -gelovige of atheïst- gaat nuanceren schept zijn eigen ongelijk.

217-dsc023651

Bloemen bij het standbeeld op 15 maart

Heel plat gezegd en neergeschreven: de kerstman Santa Claus, komt voort uit de traditie van Sinterklaas, een ‘cultus’, meegenomen door de Spanjaard naar hier en door landverhuizers naar daar, en die op zich weer terug gaat op een oorspronkelijker ‘verhaal’ dat uiteindelijk historische wortels zal hebben. Maar waar is Zwarte Piet in Manhattan?  Waar is de roe? Wie heeft zijn paard en waar drijft het stoomschip?  Ze zijn uit de traditie gevallen omdat ze niet meer pasten. Er huppelt nu een rendier voor de slee. Zo is ook de komst van de centrale verwarming een bedreiging voor het gegeven dat Sinterklaas altijd door de schoorsteen komt. Weg schoorsteen. En dus zal hij straks niet meer over de daken komen. Tradities veranderen en passen zich aan.  Sint heeft nu al gekleurde Pieten en m/v. Voor een aantal wetenschappers die ik bij de voorbereiding van The Gospel of Caesar heb mogen spreken is de verklaringskracht van de theorie van Francesco Carotta overtuigend. De Griekse taalkundige Fotis Kavoukopoulos spreekt van een

change of paradigm in the history of religion.

Als klassiek filoloog ziet hij honderden overeenkomsten tussen het verhaal van Jezus en de Caesarbronnen. Hij is er zeker van dat er in de overgang en herschrijving van het Latijn naar het Grieks betekenisverandering heeft plaatsgehad: begrippen die overdrachtelijk worden genomen, terwijl ze letterlijk zijn bedoeld. Of,  het lezen als één woord terwijl er twee staan in het moeilijk leesbare schrift. Of, het niet herkennen van een woord en er dan maar een interpretatie aan geven met een andere betekenis.  De Italiaanse filoloog en Caesarbiograaf  Luciano Canfora roemt het werk van Carotta en voegt zelfs een belangrijke overeenkomst toe aan de rij van overeenkomsten tussen de oorspronkelijke Caesargeschiedenis en het latere Jezus-verhaal: Caesar en Jezus ontkomen beide maar net aan de ontheiliging van hun lichamen. Knap gezien! Het ene komt uit het andere voort.  Amen.

231-dsc023931

Alle foto’s -tenzij anders vermeld- (c) Tommie Hendriks

Advertenties

Categorieën

%d bloggers liken dit: